گزارشهای گسترده نشان میدهد که گفتوگوهای میان هیئتهای طالبان و پاکستان در ترکیه بدون دستیابی به توافقی بر سر خواستههای اساسی دو طرف پایان یافته است.
گذشته از اتهامزنیها و تهدیدهای متقابل، هر راهی جز حل مسالمتآمیز این منازعه پیامدهای فاجعهباری در پی خواهد داشت. چنین مسیری هر دو کشور را در دام جنگ، خونریزی و ناامنی دایمی گرفتار میسازد و تأثیرات ویرانگر آن بر منطقه و جامعهٔ جهانی نیز آشکار خواهد بود. این مسیر بهطور اجتنابناپذیر بازیگران دیگری را – چه منطقهای و چه فرامنطقهای، دولتی یا غیردولتی – وارد این درگیری خواهد کرد؛ بازیگرانی که هر یک اهداف و منافع خاص خود را دنبال میکنند. این وضعیت تنها پیچیدگی و عمق چالشهای موجود میان دو کشور را افزایش داده و حل آنها را دشوارتر میسازد.
از همین رو، عقل سلیم و مسئولیت اخلاقی حکم میکند که دو طرف، مسیر سیاسی را برای پرداختن به ریشههای این منازعه در پیش گیرند؛ منازعهای که بهای سنگین و طاقتفرسایی را بر مردم هر دو کشور تحمیل کرده است.
نخست، هم پاکستان و هم طالبان باید تمامی پیوندهای خود را با شبکههای تروریستی – چه داخلی و چه خارجی – قطع کنند. این اقدام نهتنها برای صلح و ثبات در دو کشور، بلکه برای امنیت و آرامش جامعهٔ جهانی ضرورت حیاتی دارد.
طالبان باید تا اکنون آموخته باشند که تکیه بر نظامیان پاکستان و گوش سپردن به آنان برای جنگیدن با مردم خود در دو دههٔ گذشته، اشتباهی بزرگ و فاجعهبار بوده است. به همین گونه، پاکستان نیز باید دریافته باشد که حمایت از شبکه های خشونت سالاران علیه همسایگانش، هم از منظر منافع ملی و هم از دید اخلاقی، خطایی سنگین بوده است.
دوم، هر دو باید به سرکوب مردم خود پایان دهند، به حقوق و آزادیهای اساسی شهروندان احترام بگذارند و به حاکمیت قانون پایبند باشند.
طالبان باید به صدای مردم افغانستان گوش دهند و بیدرنگ مذاکرات بینالافغانی را با «طرفهای افغانی» (اشارهای که در موافقتنامه دوحه به سایر نیرو های سیاسی کشور شده بود) آغاز کنند تا به توافقی فراگیر دست یابند که تضمینکنندهٔ حقوق بشر، حکومت مشروع و صلح و امنیت پایدار در کشور باشد. مردم افغانستان خواهان حقوق و آزادیهایی اند که در قانون اساسی کشور و تعهدات بینالمللی افغانستان تصریح شده است؛ حقوقی که در بخش بزرگی از جهان اسلام نیز محترم شمرده میشود.
به همینگونه، اردو و دولت پاکستان نیز باید به صدای شهروندان خود گوش فرا دهند؛ مردمی که از تبعیض و بدرفتاری نهادینهشده رنج میبرند و به ستوه آمده اند. آنان باید به خواستههای برحق #پشتونها، #بلوچها و دیگر شهروندانی که خواهان امنیت، حاکمیت قانون، دموکراسی و پاسخگویی در پاکستاناند، پاسخ مثبت دهند.