محمد حنیف اتمر
د افغانستان د بهرنیو چارو مخکېني وزیر
محمد حنیف اتمر د افغانستان له پېژندل شویو او تجربهلرونکو دولتي چارواکو څخه دی چې له درېیو لسیزو راهیسې یې خپل ژوند د خلکو خدمت، بشرپاله چارو او سیاسي او دولتي فعالیتونو ته وقف کړی دی.
ښاغلی اتمر په ۱۳۴۷ لمریز کال کې په افغانستان کې زېږېدلی دی. د لومړنیو او ثانوي زدهکړو تر بشپړېدو وروسته یې په افغانستان او ازبکستان کې د قانون پلي کولو او عامه امنیت په برخه کې لوړې زدهکړې کړي، او د جګړې له پای ته رسېدو وروسته یې د بیارغونې او پراختیا په برخه کې ماسټري په ۱۹۹۷ زېږدیز کال کې په انګلستان کې بشپړه کړه.
نوموړي د ۱۳۶۰ لسیزې په وروستیو کې د افغانستان له دولت سره د عامه امنیت او د قانون د پلي کولو په برخه کې خپل کار پیل کړ. همدارنګه، د ۱۳۷۰ لسیزې په اوږدو کې یې د بېلابېلو نادولتي سازمانونو او د ملګرو ملتونو د ادارو سره د کډوالو، جګړو او طبیعي پېښو له زیانمن شویو کسانو سره د خدمت په موخه کار کړی دی.
ښاغلي اتمر د ۱۳۸۰ کال په شاوخوا کې، د طالبانو د رژیم له نسکورېدو وروسته، د افغانستان په حکومت کې څو لوړې دندې پر غاړه لرلې، لکه د کلیو د بیا رغونې او پراختیا وزیر، د پوهنې وزیر، د کورنیو چارو وزیر، د ملي امنیت سلاکار، او د ۱۴۰۰ لمریز کال تر زمري میاشتې پورې د بهرنیو چارو وزیر. د هغه هڅې او رهبري په ملي او نړیواله کچه د عامه خدمتونو د اصلاح او پراختیا، د کلیو د بیا رغونې، د زدهکړو د ودې، د نجونو او هلکانو لپاره د لومړنیو او ثانوي زدهکړو د فرصتونو د زیاتولو، د پولیسو د پیاوړتیا، د قانون د پلي کولو، د حکومتولۍ د ښهوالي او د هېواد د ډیپلوماسۍ د پرمختګ په برخه کې ستایل شوې دي.
ښاغلی حنیف اتمر د افغانستان په سیاسي او دولتي نظام کې د ولسواکۍ په وده او پیاوړتیا کې هم مهم رول لوبولی دی. هغه د «حق او عدالت ګوند» له بنسټایښودونکو څخه و، په ۱۳۹۸ کال کې یې د «سولې او اعتدال» تر عنوان لاندې د ولسمشرۍ د ټاکنو کمپاین رهبري کړ، او په ۱۴۰۱ کال کې یې «د افغانستان د سولې او عدالت ملي غورځنګ» په جوړېدو کې هم کلیدي ونډه لرله.
نوموړي د خپلو سیاسي فعالیتونو او عامه خدمتونو سربېره، په بشري چارو، د عامه خدماتو په پالیسۍ، سازماني او اداري اصلاحاتو او د حکومتولۍ په پراختیا کې ګڼ شمېر کتابونه، مقالې او اکاډمیکې څېړنې خپرې کړې دي. هغه په وروستیو کلونو کې د افغانستان او سیمې د اوسني وضعیت په اړه خپلې څېړنې او نظرونه په ملي او انګلیسي ژبو وړاندې کړي دي.
همدارنګه، ښاغلی اتمر دا مهال نړۍوالو اکاډمیکو ادارو ته مشوره ورکوي او په اروپا او منځني ختیځ کې په خصوصي برخه کې د سلاکار په توګه فعالیت لري. هغه په پښتو، دري او انګلیسي ژبو روانې خبرې کوي او د اردو او روسي ژبو ابتدائي پوهه هم لري.